Türkçe harflerin okunuşu   


okula ilk başladığımızda karşılaştığımız ilk şey alfabe. a, at, ata, atam tabii üniversite son sınıfta dahil sürekli okuyacağımız atatürk’ün bol resimleri de var. tüm tahsil hayatı boyunca matematik, coğrafya, kimya gibi her dersin kitabında da bu resimlerden bulunuyor.
benim takıldığım alfabe, orada önce bize bütün harfler öğretildi. sessiz harfler yanına e harfi eklenerek okunuyordu (ce, be, fe gibi). ancak, daha sonra biraz büyüyünce kafam karıştı. herkes bir başka türlü okuyor. h(eyç, aş, ha, he), c(se, si, es, ce), k( ka, ke, kiy). herkes kafasına göre mi takılıyor, yoksa bir bildikleri mi var. sonra, bu harflerin nelerden ibaret olduğunda da kafam karışık. türkçeye özel(ü, ğ, i, ş, ç, ö gibi) harfleri çoğu bilgisayarlar kabul etmiyor(ona göre ayarlanmamış). domain(alan) ismi olarak atamak imkansız. bu sorun değil, idare ederiz, ancak türkçe yazılarda, tabelalarda falan kullanılan birçok harf daha var ki, adını soruyorum kimse bilmiyor. örneğin “ve” anlamına bir harf kullanıyorlar “&”(ampersand), “@”(edt) ya da $, €, q, w , bunlar alfabede öğretilmediği, adı bilinmediği halde türkçe metinler içinde sıkça geçiyor. bir de şu inceltme işaretleri(â, û gibi) tdk tarafından kullanılma zorunluluğu defalarca getirildiği ve kaldırıldığı için şu anda hangisinin geçerli olduğunu bilmiyorum. öte yandan bazı yabancı harflerin kullanımı yasak. örneğin nevruz yerine newroz yazarsanız bölücülük suçu işlemiş oluyorsunuz.(neden bilmiyorum)
harflerin nelerden ibaret olduğu ve nasıl okunması gerektiği konusuyla başlayan bu belirsizlik, daha sonra sözcüklerin telaffuzu(seslendirilmesi) ve anlamlandırılmasında devam ediyor. harfler belli olmadan sözcükler, sözcükler belli olmadan bir dil olabilir mi?? şu şekildedir: a, be, ce, çe, de, e, fe, ge, (ğ), he, ı, i, je, ke, le, me, ne, o, ö, pe, re, se, şe, te, u, ü, ve, ye, ze.

&,?,! gibi imler harf olmadıklarından nasıl okunduklarının önemi yoktur. okunmazlar hatta. .
1. eğer bütün sesizleri yanına e harfi getirerek okuyorsak şunları içimizden sesli okuyalım(bütün arkadaşlarımız, televizyoncular nasıl okuyorlar??)
cnbce, ntv, pkk,

2. türkçede bazı imlerin adı var örneğin
?= soru işareti, != ünlem işareti
oysa @, & gibi bazılarının """herkes tarafından çok kullanıldığı halde""" adı yok. hadi harf demeyelim, bu imlerden(karakterlerden) """işte şu solucan gibi adı olmayan şey""" diye mi söz edeceğiz??? e-mektup adresinizi telefonda arkadaşınıza söylerken "o harfi hiç okumadan" (evet hayır yarışmasındaki gibi) nasıl olacak??

3. gıa'da inceltme işaretlerini ( ^ ) kullanan yazar var mı??(yoksa bu işaretler başka amaçla mı kullanılıyor) türkçe harflerin okunuşunda bazı belirsizlikler vardır. örnek olarak 'dhkp-c, pkk, cnn' gibi kısaltmaların okunuşu türkçe'ye aykırıdır. gene de 'bmc, tbmm, ösym' gibi kısaltmalarda sorun yoktur.

dikkat edilirse okunuşu aykırı olan kısaltmalar genellikle yabancı kuruluşların kısaltmalarıdır (cnn, cnbc-e, pkk). bunun en büyük nedeni, yabancıların bu kısaltmaları türkiye'de de kendi dillerinde okudukları şekilde okumalarıdır. doğal olarak da halk bu biçimde benimseyecektir.

yabancı kökenli olmayıp da yanlış okunan kısaltmalarda en önemli etken "k ve h" harfleridir. bu iki harf sürekli "ka" ve "haş" olarak okunmuş, kısaltmalarda da bu şekilde kullanılagelmiştir. işte bunu bir hata olarak algılamak doğru olabilir. bu harfleri "ke" ve "he" olarak okumak gerekir.

& ve @ imlerine karşılık bulunana (ya da öğretilene) dek şu an oldukları gibi okumakta bir sakınca yoktur.

bunların hiçbiri türkçe'nin ya da tdk'nin kusurları değillerdir. zamanla hepsinin üstesinden gelinecektir. ttnet eski kullanıcıları ttnet'in daktilo edilerek dağıtılan kurulum talimatnamesinde & ve @ i and ve et diye çözmüş olduğunu bilirler ki bu semboller daktiloda yoktur. böylece bu sembollerin adı resmi olarak konmuştur!

ek not: dial-up penceresinde kullanıcı adının user@ttnet.net.tr olarak yazılması gerekir. ttnet bunu useretttnet.net.tr die anlatmış ve biz bunu anlayana kadar canımız çıkmıştı. telefondan yardım aldık ama yardımcı ses de aynen et dediği için zor anlar yaşamıştık. bence bemece(bmc = british motor company)nin okunuşunda sorun yok ama
entivi(ntv= nergiz televizyonu), eyçbibi(hbb= has bilgi birikim) gibi çok sayıda yerli isimin okunuşunda sorun var.
daha doğrusu, esas sorun hangisinin okunuşunda sorun olacağının önceden bilinememesi. türkçe harflerin okunuşundaki belirsizlik, yetkili kurumca (tdk) yapılan güzel bir tanıtım ile aşılabilir. "ka" yerine "ke" diyenleri sayısı arttığı gün, bu sorun ortadan kalkacaktır. (bkz. yazıldığı gibi okunur) eğer pkk'yi pekeke diye okursanız sizi pkk'lı sanırlar. devletin milli resmi kuruluşları pkk'nin ismini ""pekaka"" koymuştur.(herhalde kaka çocuklar oldukları için). şu anda sadece pkk'liler pekeke diye okuyorlar. siz de öyle okursanız bölücülükten yargılamaya kalkarlar mı kimbilir?. bize ilkokulda okutulanın aksine resmi devlet kuruluşları istediği sözcüğü istediği gibi okumakta kararlı. bu devlet ülkemise "turkiyya" diyen başbakanlar, komüniste "kominis" diyen devlet başkanları görmüştür. (bkz. bangkok a bankong demek)

GiA, en iyi Internet Explorer ve 1024 x 768 çözünürlük ile görüntülenir.


DiskLamer: GIA içinde, dışında, etrafında, üzerinde gördüğünüz her türlü anlam, başlık, vs yazana aittir. Herhangi bıdıbıdı ile GIA muhatap olmayacaktır, sorumlu tutulmayacaktır. Ettiği laf ile gia arkasına saklanmaya çalışanlar direk satılacaktır, afişe edilecektir.

Hafif GiA
0.0062 saniye (8 query)